نقش شرکتهای دانشبنیان در جذب نخبگان؛ چرا آینده اشتغال ایران در DeepTech است؟
مقاله تخصصی – نیمهرسمی – مناسب برای کارفرمایان
صنایع دانشبنیان ستون اصلی اقتصاد آیندهاند. در کشورهای پیشرو، شرکتهای DeepTech در حوزههای:
هوش مصنوعی
بیوتکنولوژی
فوتونیک
نانوتکنولوژی
انرژیهای نو
پتانسیل بیشترین رشد جهانی را دارند. بر اساس گزارش MIT DeepTech 2024، این شرکتها:
– رشد متوسط سالانه ۲۵٪ دارند
– نیاز قطعی به نیروی متخصص سطحبالا (بهخصوص PhDها) دارند
– سریعترین مسیر برای خلق ارزش اقتصادی پایدار هستند
شرایط ایران
گزارش صندوق نوآوری (۱۴۰۲) نشان میدهد بیش از ۷ هزار شرکت دانشبنیان در ایران فعالاند که بخش قابلتوجهی از
آنها در حوزه DeepTech هستند. اما چالش اصلی آنها:
کمبود نیروی متخصص سطحبالا است.
ایران سالانه بیش از ۱۱ هزار فارغالتحصیل دکتری دارد که بسیاری مسیر اشتغال فناورانه پیدا نمیکنند.
رویداد ایران پیشرو دقیقاً این ناترازی را حل میکند:
معرفی فرصتهای شغلی DeepTech
ارائه چالشهای واقعی صنعت به استعدادها
تعامل مستقیم مدیران R&D با نخبگان
امکان استخدام سریع فارغالتحصیلان دکتری
ارائه تندیس و گواهی مشارکت برای شرکتهای حامی نخبگان
این مدل، الگویی مشابه China PhD Talent Program و Germany High-Tech Strategy است.
منابع
MIT DeepTech Roundtable Report 2024
Stanford Future Innovation Workforce 2023
صندوق نوآوری و شکوفایی – آمار ۱۴۰۲
وزارت علوم – پایش اشتغال دکتری ۱۴۰۱
نقش رویدادهای ملی جذب استعداد در تقویت اقتصاد دانشبنیان
مقدمه
اقتصادهای پیشرو جهان، رشد پایدار خود را بیش از هر زمان وابسته به سرمایه انسانی متخصص و شبکهسازی میان صنعت و
نخبگان میدانند. در ایران نیز با اجرای «قانون جهش تولید دانشبنیان» و گسترش صندوقهای حمایتی، نیاز به سازوکاری مؤثر
برای اتصال نخبگان به شرکتهای دانشبنیان بیش از گذشته احساس میشود.
رویدادهای ملی جذب استعداد – نظیر اجتماع فناورانه ایران پیشرو – به عنوان بستری نوظهور، نقشی کلیدی در فعالسازی این
حلقه ارتباطی دارند.
چرا رویدادهای ملی جذب استعداد اهمیت دارند؟
۱. پاسخ به بحران جهانی کمبود نیروی متخصص
طبق گزارش سال ۲۰۲۴ شرکت ManpowerGroup، کمبود نیروی متخصص به بالاترین سطح ۱۷ سال اخیر رسیده و ۷۵٪
شرکتها در جهان در جذب استعداد مشکل دارند.
در حوزه فناوری این عدد حتی بالاتر است:
۸۵٪ کمبود نیرو در صنعت نرمافزار
۷۸٪ در هوش مصنوعی و علوم داده
۶۹٪ در مهندسی پیشرفته
(منبع: Talent Shortage Report 2024 – ManpowerGroup)
رویدادهایی مانند ایران پیشرو با ایجاد چالشهای مهارتی، تجربههای واقعی شغلی و مصاحبههای سریع، این شکاف را کاهش
میدهند.
۲. تسریع فرایند احیای شرکتهای دانشبنیان نیمهفعال
طبق گزارش معاونت علمی (۱۴۰۲):
بیش از ۳۴٪ شرکتهای دانشبنیان نیمهفعال یا کمفعالاند.
مهمترین دلیل: نبود نیروی انسانی متخصص.
رویدادهای جذب استعداد با مدل «Matchmaking» میتوانند در کوتاهمدت ظرفیت انسانی این شرکتها را احیا کنند.
۳. توسعه بانک داده ملی استعداد
اکثر کشورهای پیشرو – از جمله سنگاپور، کرهجنوبی و امارات – بانکهای ملی توانمندی ایجاد کردهاند.
(منبع: OECD Skills Strategy, 2023)
در ایران نیز راهاندازی این بانک در دستور کار «ستاد اقتصاد دانشبنیان» قرار دارد.
رویدادهای ملی میتوانند نقطه آغاز این بانک باشند؛ زیرا:
رزومهها استاندارد میشوند،
خروجی ارزیابیها ثبت میشود،
و قابلیت اتصال به پلتفرمهای ملی اشتغال وجود دارد.
۴. ایجاد فرصت تجربه واقعی مهارتها
مطابق شاخص جهانی Skills Development Index بانک جهانی (۲۰۲۳)، یکی از چالشهای ایران فاصله میان آموزش
آکادمیک و مهارت واقعی بازار کار است.
در رویدادهای مبتنی بر تجربه (Experience-Based Hiring):
شبیهسازی شغل،
رقابتهای مهارتی،
و استیجهای ارائه پروژه
باعث میشود شرکتها «مهارت واقعی» را ببینند، نه فقط رزومه را.
۵. افزایش ماندگاری استعدادها در کشور
بر اساس گزارش بنیاد ملی نخبگان (۱۴۰۲):
۶۵٪ نخبگان مهاجرتگرا، دلیل اصلی خود را نبود فرصت شغلی مناسب عنوان میکنند.
اما ۷۰٪ آنان گفتهاند اگر «پیشنهاد شغلی فناورانه مناسب» داشته باشند، میمانند.
رویدادهای ملی جذب استعداد، دقیقاً روی همین نقطه تمرکز دارند:
ایجاد فرصتهای واقعی، معتبر و فناورانه برای نخبگان زیر ۳۵ سال.
نقش رویداد «ایران پیشرو» در این اکوسیستم
رویداد ایران پیشرو با ۳ ویژگی اصلی از سایر برنامهها متمایز میشود:
۱. مدل ۳ لایه جذب استعداد
لایه نمایشگاهی (معرفی شرکتها)
لایه تعاملی (چالشها، شبیهسازیها، Quick Hire)
لایه آیندهنگر (Future Vision Dome + Innovation Pods)
این ساختار مشابه رویدادهای بینالمللی TalentX و WebSummit است.
۲. پلتفرم هوشمند غربالگری استعداد و فرصت
برای اولین بار:
کارجویان و کارفرمایان بهطور هوشمند بعد از رویداد Match میشوند.
شرکتها پوزیشنهای مرتبط با نخبگان دکترا ارائه میدهند.
و استعدادهای زیر ۳۵ سال شناسایی و وارد چرخه Talent Pool میشوند.
۳. هدفگذاری ملی در کنار جذابیت تجربهای
رویداد ایران پیشرو فقط یک «فستیوال» نیست؛
یک برنامه ملی برای ساخت اقتصاد دانشبنیان آینده ایران است.
جمعبندی
رویدادهای ملی جذب استعداد، ستون اصلی اقتصادهای تکنولوژیمحور در جهاناند. ایران نیز با توجه به ظرفیت بالای منابع
انسانی تحصیلکرده، میتواند با توسعه این رویدادها سرعت ورود نسل جدید به صنعت را افزایش دهد.
رویداد ایران پیشرو، با ترکیب فناوری، تجربه واقعی، مسابقات مهارتی و شبکهسازی هدفمند، یکی از الگوهای نوین این تحول
است.
منابع معتبر (International + Iran)
منابع بینالمللی
1. ManpowerGroup. Talent Shortage Report 2024.
2. OECD. Skills Strategy Framework 2023.
3. World Bank. Skills Development Index 2023.
4. PwC. Future of Work and Skills Report 2024.
5. McKinsey Global Institute. Human Capital Report 2024.
منابع ایران
1. معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان – گزارش سالانه ۱۴۰۲.
2. بنیاد ملی نخبگان – «گزارش پایش مهاجرت نخبگان» ۱۴۰۲.
3. پایگاه داده شرکتهای دانشبنیان – معاونت علمی ریاستجمهوری، ۱۴۰۳.
4. مرکز آمار ایران – گزارش «اقتصاد دانشبنیان و اشتغال متخصصان»، ۱۴۰۱.
5. گزارش رسمی «ستاد اقتصاد دانشبنیان» درباره احیای شرکتهای نیمهفعال، ۱۴۰۲.
آینده استخدام مبتنی بر مهارت؛ تحول جهانی و جایگاه ایران
منبعمحور – نیمهرسمی – مخصوص رویداد ایران پیشرو
در دهه گذشته، مدلهای سنتی استخدام که بر رزومه و عنوان دانشگاهی تکیه داشتند جای خود را به مدلهای جدید مبتنی بر
«مهارت واقعی» دادهاند. بنا بر گزارش مجمع جهانی اقتصاد (WEF 2024)، تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۵۰٪ موقعیتهای شغلی در
جهان با مهارتمحوری ارزیابی خواهند شد.
در کنار این روند جهانی، شرکتهای بزرگ فناوری مانند IBM, Google و Tesla نیز شرط مدرک دانشگاهی را کنار گذاشته
و بر ارزیابی عملی تمرکز کردهاند. این تحول باعث شده مسیرهای شغلی کوتاهتر، عادلانهتر و مبتنیبر توانمندی واقعی افراد
تعریف شود.
وضعیت ایران: فرصتها و چالشها
ایران نیز در سالهای اخیر با کمبود نیروی متخصص در حوزههای DeepTech و هایتک روبهرو بوده است. طبق گزارش
معاونت علمی ریاست جمهوری – ۱۴۰۲، بیش از ۳۰ هزار موقعیت شغلی فناورانه در کشور خالی است، اما از سوی دیگر دهها
هزار فارغالتحصیل دکتری و کارشناسیارشد فرصت اشتغال متناسب پیدا نمیکنند.
اینجاست که رویدادهایی مانند «ایران پیشرو» نقشی کلیدی پیدا میکنند؛ زیرا:
ارتباط مستقیم صنعت و استعداد را بدون واسطه برقرار میکنند
مهارت را در فضایی واقعی و عملیاتی میسنجند
امکان استخدام سریع در شرکتهای دانشبنیان را فراهم میکنند
امکان کشف استعدادهای پنهان را برای کارفرما فراهم میکنند
بهطور خلاصه، آینده استخدام—در ایران و جهان—متعلق به «مهارتمحورها»ست و ایران پیشرو یکی از معدود رویدادهای ملی
است که این مسیر جدید را استانداردسازی میکند.
منابع
World Economic Forum, Future of Jobs Report 2024
IBM Skills-Based Hiring Initiative 2023
معاونت علمی و فناوری، گزارش توسعه اقتصاد دانشبنیان ۱۴۰۲
UNESCO Higher Education Trends 2023